Ron Friesen, verzekeringsarts Bijzondere Zaken

‘Hallo Herr Dokter, hoi Ron!’

Bijzondere Zaken, bijzondere cliënten. De afdeling Bijzondere Zaken (BZ) beheert de belangen van Nederlanders die in het buitenland werken en van niet-Nederlanders die in Nederland werken. Worden ze ziek, dan vallen zij deels onder de Nederlandse wetgeving en deels onder de wetgeving van hun woonland.  De specialisten van BZ zorgen er dan voor dat ze krijgen waar ze recht op hebben of leveren de gevraagde info aan de buitenlandse instanties. Een gesprek over deutsche Gründlichkeit, Italiaanse trots en Pools gemak.

BZ heeft vier kantoren: het hoofdkantoor in Amsterdam en drie kantoren die de belangen van de “grensgangers” behartigen: Heerlen, Breda en Hengelo. Heerlen neemt heel Duitsland voor zijn rekening en voor wat betreft de ziektewet het deel van België tot aan de lijn Peer - Zolder - Ardennen. Amsterdam zorgt voor de overige landen en nationaliteiten van de wereld. Uit alle windstreken dus komen de cliënten naar de verschillende kantoren voor het spreekuur of worden op een andere manier geholpen.

Ik doe mee!

In 2013 stond Ron aan de start van de nieuw opgerichte ziektewetafdeling: ‘Voorheen behoorde deze bijzondere klantengroep voor wat betreft de ziektewet “gewoon” tot de cliënten van ieder kantoor. Maar, elk land hanteert andere wet- en regelgeving op het gebied van arbeidsongeschiktheid, dus dat werd te complex voor de collega’s. Daarom werd besloten ook voor de ziektewet een afdeling te vormen die zich uitsluitend met deze cliënten bezighoudt net zoals het voor de claim (WIA) al langer gebeurt. Toen ik van die plannen hoorde, bedacht ik me geen moment en gaf ik aan gráág de afdeling mee op te zetten. Pionieren, ik hou ervan!’

Verschillen

‘Net als alle andere afdelingen binnen UWV werken ook wij met een compleet team van reïntegratiebegeleiders, arbeidsdeskundigen, team ondersteuners en artsen. In Duitsland en Belgie bepaalt de huisarts meestal of je (tijdelijk) arbeidsongeschikt bent. Ook onze cliënten mogen hiervoor kiezen. Een cliënt komt met die verklaring naar Heerlen en wij beoordelen of het allemaal klopt en op welke bijdrage hij van UWV mag rekenen, bijvoorbeeld hulp bij re-integratie. In Duitsland gebeurt alles zeer ‘gründlich’; de beoordelingen van de huisarts zijn relatief “streng” en in de meeste gevallen nemen wij het advies van de Duitse arts over. Het Belgische systeem daarentegen is veel minder strak en daar zijn beoordelingen niet zo eenduidig als in Duitsland. Dat geeft ons de ruimte zelf meer bij te sturen.’

Communicatie

‘Cliënten komen soms van ver, zitten dan uren in de auto om naar het spreekuur te komen. 

Dat vinden ze meestal geen probleem, integendeel zelfs. In Duitsland worden beoordelingen meestal op afstand gedaan en daarom vinden ze het juist fijn dat het hier op een meer persoonlijke manier gebeurt. Mensen vertellen graag nog eens hun verhaal. Soms echter houd ik ook spreekuur via Skype; dat werkt in sommige gevallen prima! In ons vak is communicatie van wezenlijk belang, in een andere taal én met een andere cultuur is dat nóg een grotere uitdaging. Absolute voorwaarde is dan ook dat je vloeiend Duits en Engels spreekt. Ja, je moet ook in staat zijn grapjes te maken in een vreemde taal, je wilt immers het ijs breken voorafgaand aan een gesprek. Een ontspannen gesprek vind ik belangrijk, de afstand probeer ik zo klein mogelijk te houden. En nee, ik zit dan ook niet als Herr Dokter aan tafel. Alleen op zo’n manier leer je mensen kennen en kun je ook meedenken in oplossingen.’

We begrijpen elkaar

‘Als Nederlanders spreken wij “Hochdeutsch”. Dat is prima voor grote delen van Duitsland, maar heb je cliënten uit Beieren of Pruisen, dan hebben we toch een uitdaging. Maar…. we komen er altijd samen uit. Is de taal echt een probleem, dan doen we een beroep op een tolk. Zometeen bijvoorbeeld, komt een Hongaarse cliënt op spreekuur die in Duitsland woont en dan neemt de Hongaarse tolk - telefonisch - deel aan het gesprek.’

Ieder z’n ding

‘Het is mooi om de verschillende culturen aan tafel te hebben. Polen bijvoorbeeld, zijn keiharde werkers, maar zijn ze ziek…. dan hebben ze toch wat extra hulp nodig en kunnen ze wel een extra zetje gebruiken. Italianen bijvoorbeeld hebben een grote trots. Als zij een reïntegratietraject ingaan en niet direct terug op hun oude niveau kunnen werken, oh oh, dan is er wel iets voor nodig om eerst die trots aan de kant te zetten.’

Dan is het tijd om te gaan. In de wachtkamer zit een Hongaarse cliënt met zijn echtgenote. De Hongaarse tolk staat al stand-by aan de telefoon…

Bij Ron thuis is het een drukte van belang. ‘Maar een leuke drukte’, voegt Ron eraan toe. ‘Met vier zonen tussen de 10 en 18 jaar en een echtgenote die zich in de afrondende fase van een promotieonderzoek bevindt, vragen huishoudelijke taken, oudergesprekken, kampen, brengen en halen, supporteren bij het voetballen en dergelijke veel van mijn tijd. Tussen de bedrijven door fiets ik graag; zo blijf ik fit en in beweging.’